Veiligheid

Werken onder overdruk

Duikarbeid is in de Arbeidsomstandighedenwet als volgt gedefinieerd: "Het verrichten van arbeid in een vloeistof of in een droge duikklok met inbegrip van het verblijf in die vloeistof of in die droge duikklok, waarbij voor de ademhaling gebruik wordt gemaakt van een gas onder een hogere druk dan de atmosferische druk."

Bij het verrichten van arbeid in vloeistof onder een hogere druk dan de atmosferische druk heeft de druk direct invloed op het functioneren van het lichaam van de duiker en op het ademgas dat hij inademt. Voor de mens is duikarbeid per definitie werk in een onnatuurlijke situatie waarop het menselijke lichaam niet is ingesteld. Het menselijke lichaam kan alleen met hulpmiddelen in die situatie functioneren. Alleen al om te kunnen ademhalen is de duiker volstrekt afhankelijk van hulpmiddelen.

WERKGEVER

Verplichte RI&E
Als werkgever organiseert u het werk zodanig dat de gevaren door werken onder overdruk worden voorkomen of zoveel als mogelijk worden beperkt. Een eerste stap hierin is het uitvoeren van de verplichte RI&E.

In de RI&E wordt duidelijk gemaakt wat de arbeidsrisico's zijn die met de duikwerkzaamheden van uw bedrijf samenhangen. Vervolgens maakt u op grond van de RI&E een plan van aanpak om de gesignaleerde risico's op te heffen of te beperken. Aan de hand hiervan stelt u, rekenschap houdend met de stand der techniek in de duikbranche, een deugdelijke werkinstructie op. In die werkinstructie dient u expliciet aan te geven welke veiligheidsvoorzieningen en noodprocedures op de arbeidsplaats voor de werknemers aanwezig zijn dan wel moeten worden getroffen.

Werkinstructie
De werkinstructie wordt als deugdelijk aangemerkt indien bij de weergave van de veiligheidsvoorzieningen en de noodprocedures ten minste als aandacht is besteed aan:

Verantwoordelijkheden en bevoegdheden,
Materieel en onderhoud,
Duikprocedures,
Inschakeling reserveduiker,
Voorzieningen en procedures voor situaties die afwijken van de algemeen voorkomende werksituaties,
Richtlijnen voor decompressie,
Ongevalsmelding en medische hulp,
Samenstelling en gebruik van de EHBO-uitrusting

RI&E en plan van aanpak
Een RI&E is voor ieder bedrijf en iedere organisatie verplicht. Met de resultaten van de RI&E stelt u een plan van aanpak op. Dit kunt u zelf doen of uitbesteden aan een derde partij. U bent verplicht uw RI&E inclusief het plan van aanpak te laten toetsen, door een gecertificeerde deskundige. Dit kan een gecertificeerde deskundige zijn die aan uw bedrijf of organisatie verbonden is of bijvoorbeeld een gecertificeerde arbodienst .
Voor bedrijven of organisaties met ten hoogste 25 werknemers geldt een uitzondering. De deskundige toets hoeft dan niet te worden uitgevoerd. Men moet dan wel gebruik maken van een branchespecifiek RI&E-instrument dat in de CAO is opgenomen.

In het plan van aanpak beschrijft u:

welke verbeteringen u wilt doorvoeren;
welke verbeteringen prioriteit hebben;
wanneer de verbeteringen uitgevoerd moeten zijn;
wie voor de uitvoering verantwoordelijk is.

Voor het aanpakken van verbeteringen gelden de volgende uitgangspunten:

Risico’s moeten zoveel mogelijk aan de bron worden weggenomen,
Is deze bronaanpak redelijkerwijs niet mogelijk (vanwege technische, organisatorische en/of economische redenen), dan treft u maatregelen die voor alle werknemers gunstig zijn,
In sommige gevallen is het niet mogelijk om een aanpak aan de bron of een algemeen beschermende aanpak te kiezen. In die gevallen stelt u persoonlijke beschermingsmiddelen ter beschikking aan de werknemers, waarbij u ook erop toeziet dat deze gebruikt worden.

Deze aanpak staat bekend als de arbeidshygiënische strategie.

Duikuitrusting
Bij duikarbeid is er bij de duikuitrusting altijd sprake van persoonlijke beschermingsmiddelen. Als deze eigendom van de ingeleende duiker zelf is moet de werkgever/opdrachtgever er ook op toezien dat de uitrusting een goede bescherming biedt voor de te ondernemen klus.

Wat u nog meer moet weten (informatie verkregen van de Arbeidsinspectie)

Werkgever-werknemer relatie: inlenen van zelfstandigen zonder personeel
In de duiksector worden door werkgevers regelmatig zelfstandigen zonder personeel (ZZP’ers) ingeleend voor het verrichten van duikklussen. Als u deze ZZP’ers inleent en deze onder uw gezag de werkzaamheden verrichten worden zij in het kader van de Arbeidsomstandighedenwet aangemerkt als uw werknemer. Dat betekent dat alle voorschriften uit de Arbowet voor hen gelden.

Voorlichting, onderricht en toezicht
Als werkgever bent u verplicht uw werknemers voor te lichten over de risico’s die het werk met zich meebrengt. Ook moet u hen onderrichten over de maatregelen die deze risico’s beperken of wegnemen. Werknemers moeten kortom goede instructies hebben ontvangen over hoe zij zo veilig mogelijk en met zo min mogelijk gezondheidsschade kunnen werken. Voorlichting en onderricht is een belangrijke maatregel om ongevallen, verzuim en stagnatie in de uw sector te voorkomen of te beperken. Als werkgever moet u er bovendien op toezien dat de instructies en voorschriften worden nageleefd.

Uw werknemers hebben daarin een eigen verantwoordelijkheid. Zij moeten met de nodige voorzichtigheid en zorgvuldigheid handelen en instructies opvolgen. De inspecteur kan uw werknemer een boete geven als hij zich schuldig maakt aan ernstige overtredingen waarvan hij op grond van de voorlichting/opleiding had kunnen weten dat het om een overtreding van de wet gaat.

Preventiemedewerker
Ieder bedrijf of organisatie moet een preventiemedewerker aanstellen of iemand binnen het bedrijf of organisatie de preventietaken laten uitvoeren. Deze medewerker speelt een belangrijke rol bij het maken van de RI&E en het plan van aanpak. Ook kan de preventiemedewerker een rol spelen bij het geven van voorlichting over arbeidsomstandigheden aan de (andere) werknemers en het onderzoeken van eventuele ongevallen in het bedrijf of organisatie. Heeft uw bedrijf of organisatie ten hoogste 25 medewerkers dan kunt u als werkgever zelf de taak van preventiemedewerker vervullen.
www.preventiemedewerker.net

http://www.arboportaal.nl/

Bedrijfshulpverlening
De inspecteur kan ook op de organisatie van de Bedrijfshulpverlening (BHV) inspecteren. De BHV-organisatie is onderdeel van uw RI&E en het plan van aanpak. Een aantal zaken moet u in ieder geval op orde hebben. Zo moeten -afhankelijk van de omvang van en de risico’s in uw bedrijf of organisatie- een of meer werknemers zijn opgeleid als bedrijfshulpverlener. Iedere BHV-er moet voor een of meer van de hulpverleningstaken (eerste hulp bij ongevallen, branden blussen en ontruimen) zijn opgeleid. De BHV-organisatie als totaal moet in staat zijn alle drie de hulpverleningstaken uit te voeren.

U kunt de BHV, indien mogelijk, ook gezamenlijk met andere bedrijven of organisaties op de arbeidsplaats realiseren.
http://home.szw.nl

Systeeminspectie
Het kan zijn dat de wijze waarop u uw zorg voor arbeidsomstandigheden heeft georganiseerd, niet voldoende is. Wanneer de arbeidsinspecteur dit vermoedt, voert deze in veel gevallen een systeeminspectie uit. Dit gebeurt door interviews met u, enkele van uw werknemers en eventuele leidinggevenden in uw bedrijf of organisatie. De resultaten worden na afloop met u besproken en kunnen leiden tot een eis. Daarna krijgt u de mogelijkheid om uw aanpak aan te passen.

Klachten
Soms ontvangt de toezichthouder klachten over arbeidsomstandigheden in een bedrijf of organisatie. Deze neemt een klacht alleen in behandeling als deze komt van een werknemer (of een relatie of rechtshulpverlener van die werknemer) of een vakbond. Klachten of tips van anderen onderzoekt de toezichthouder in principe niet, tenzij er sprake is van ernstig gevaar voor personen.

Ongevallen
Bij duikarbeid vinden regelmatig ongevallen plaats, waarvan sommige ernstig of zelfs met dodelijke afloop. Ernstige ongevallen moet u bij de toezichthouder melden. Dit betreft arbeidsongevallen die dodelijk zijn, of leiden tot opname in een ziekenhuis of tot blijvende gezondheidsschade. Ongevallen die plaatsvinden in de winningsindustrie moet u rechtstreeks melden bij het SodM. De ongevallen in overige situaties dienen gemeld te worden bij de Arbeidsinspectie. De toezichthouder voert dan een onderzoek uit.

Telefoonnummers voor ongevalsmeldingen binnen uw regio vindt u hier:

Verplichtingen werknemer

nodige voorzichtigheid (veiligheid eigen en van anderen)
Arbeidsmiddelen / beschermingsmiddelen juist gebruiken
Aangebrachte beveiligingen niet veranderen, verwijderen
meewerken aan voorlichting en onderricht
gevaren melden
medewerking aan derden gericht op verbetering van arbo

Duiktabellen

Gebruik duiktabellen
Om het ontstaan van decompressieziekten te voorkomen wordt gebruik gemaakt van duiktabellen. Afhankelijk van onder andere duikdiepte, duiktijd en het gebruikte ademgas kan een keuze gemaakt worden voor een of meerdere duiktabellen.
Bij defensie wordt overwegend gebruik gemaakt van DCIEM-tabellen. Sportduikers maken over het algemeen gebruik van US-Navy en DCIEM tabellen.

NDC Tabellen
Door Prof. Dr. Sterk, bijzonder hoogleraar onderwaterfysiologie aan de Universiteit van Leiden, zijn tijdens het uitvoeren van de Oosterscheldewerken duiktabellen ontwikkeld. Deze duiktabellen zijn specifiek toegesneden op de omstandigheden in de Nederlandse civiele waterbouw. In samenwerking met de duikindustrie zijn deze tabellen verder verfijnd en in 1995 vrijgegeven algemeen gebruik.
In de tweede herziene druk zijn de tabellen ongewijzigd gebleven. Toegevoegd zijn stroomdiagrammen voor de noodprocedures en de toelichting voor het gebruik is aangepast en verduidelijkt naar aanleiding van vragen uit de praktijk, alles onder eindredactie van Prof. Dr. W. Sterk.
Het hoofdstuk "Behandeling van duikerziekten" is aangepast aan moderne inzichten: Tabel 5 wordt niet langer gebruikt als behandelingstabel, maar alleen nog preventief; voor de behandeling van luchtembolieën wordt niet meer Tabel 6a gebruikt, maar Tabel 6, eventueel met verlengingen.

Afdrukkwaliteit reproprint. Het papier is scheurvast, de drukinkt is niet 100% watervast, losbladig in 2-gats geplastificeerde multomap formaat "geschikt voor A5," 250 blz.

Bestellen: zie onze tarievenlijst. Vooraf betalen

Veiligheidsmemo's

Naar aanleiding van ongevallen heeft het NDC in het verleden Diving Safety Memo´s gepubliceerd in samen werking met betrokkenen, onderzoeken en duikindustrie.

Download NDC Safety Memo's

Ongevallen bij gebruik Hogedruk Spuit

Wij raden u aan deze gegevens in uw EHBO-koffer te houden.

Advies voor de behandelend arts

Deze persoon is betrokken geweest bij een ongeval met een hogedruk waterspuit met drukken tot 1000 bar (1019 atmosfeer) en watersnelheden van 1440 km per uur of meer.

VERZOEKE HIER REKENING MEE TE HOUDEN BIJ HET STELLEN VAN UW DIAGNOSE

Ongebruikelijke infecties met micro-organismen, optredend bij lagere temperaturen, zijn gerapporteerd. Dit kunnen gram-negatieve pathogenen zijn, zoals ook worden gevonden in rioolwater. Bacteriologische swabs en bloedkweken kunnen daarom nuttig zijn.
Bij onbekendheid met dit soort ongevallen en verwondingen gelieve eerst contct op te nemen met de duikerarts, verbonden aan het bedrijf waarvoor de getroffen duiker werkt.

Specialistische medische adviezen kunnen verkregen worden bij
Dr. L.M.M. Vogels
’s Gravendijkwal 230
3015 CE ROTTERDAM
Telefoon 010 704 07 04

In het Cursusboek Civiele Onderwaterbouw vindt u overigens de veiligheidsprocedure voor het werken met hogedrukreinigers onderwater.

Zie ook www.dmac-diving.org/guidance/DMAC03.pdf

www.dmac-diving.org

HSE Safety Safety alerts / Notices
www.hse.gov.uk/offshore/notices/sn_index.htm

Zie ook www.hse.gov.uk/diving/video/co2video.htm

Zie ook de publicatie HSE Differential pressure hazards in diving
There has been continuing occurrence of diving injuries and fatalities caused by differential pressure. A wide ranging review into differential pressure incidents, across the diving industry is presented. The review found a total of 66 differential pressure incidents of sufficient quality for inclusion in the report.

IMCA safety flashes
Door de IMCA worden naar aanleiding van ongewenste gebeurtenissen regelmatig zogenaamde safety flashes uitgebracht. Deze safety flashes bevatten vaak waarschuwingen, beschrijvingen van situaties of aanpassingen in maatregelen.
www.imca-int.com/documents/core/sel/safetyflash

Gezondheidschade door blootstelling aan micro-organismen
Naar de blootstelling aan micro-organismen bij beroepsduikers is onderzoek (2005) gedaan door het RIVM. Zie: RIVM Rapport 330000006 /2005

In dit onderzoek wordt geschat dat door deze blootstelling tenminste één per honderdduizend duikers per jaar het risico loopt op een infectie door wateroverdraagbare ziekteverwekkende micro-organismen. Dit is weliswaar laag, maar dit infectierisico kan in sterk fecaal verontreinigd water (zoals een rioolwaterzuivering) tientallen tot honderdtallen hoger zijn.

Bouwproces

Kijk eerst op Arbokennisnet

Arbokennisnet is tot stand gekomen door multidisciplinaire samenwerking tussen de beroepsverenigingen van arbeids- en organisatiedeskundigen, bedrijfsartsen, arbeidshygiënisten en veiligheidskundigen. Dit bijzondere project is mogelijk gemaakt met subsidie van het ministerie van SZW.

Op deze website ontsluiten we relevante informatie voor alle arbodeskundigen en andere geïnteresseerden. Met al deze links, voor vele arbo-onderwerpen, hebben we voor professionals de belangrijkste website op het gebied van het ontsluiten van arbokennis gerealiseerd

In de wet

Hoofdstuk 3 van Arboregeling
Afdeling 5 van Arbobesluit

Naast de wetgeving die geldt voor alle arbeidsplaatsen, kent het Arbobesluit specifieke afdelingen voor de bouwnijverheid, nml:
•          bouwproces (inclusief het V&G-plan);
•          inrichting arbeidsplaatsen, aanvullende voorschriften bouwplaatsen;
•          arbeidsmiddelen en specifieke werkzaamheden, aanvullende voorschriften bouwplaatsen
•          Afd. 5 hfdstk 2 van het Arbobesluit is gericht op samenwerking en overleg tijdens het bouwproces

Zie voor de Arbobochures van de Arbeidsinspectie de brochure "Arbeidsrisico's op bouwplaatsen" en "Veilig en gezond werken op de bouwplaats"

Zie ook de brochure Arborisico's in ondergrondse bouwwerken

Er zijn verschillende RI&E-methoden ontwikkeld die toegespitst zijn op de bouw. Kijk op www.arbouw.nl of www.rie.nl